NIEUW-NAMEN - Vogelkenners ontdekken met hun sterke verrekijkers regelmatig opmerkelijke vogels in het Schelderestuarium. Van deze waarneming had zelfs de Vogelbescherming Nederland nog nooit gehoord. In een tochtige hoek van een Zeeuws-Vlaamse polder broeden Thaise spreeuwen.

Thaise spreeuwen in Zeeland: het aparte kuifje is goed te zien. Foto Camile Schelstraete
Ze zijn waarschijnlijk afkomstig van een passerend schip of ontsnapt uit een volière, niemand weet het. Maar ze broeden wel in Zeeland, want de ontdekker van de bijzondere vogels, Richard Bleijenberg uit Nieuw-Namen, volgt ze al enkele jaren. En, in hetzelfde gebied, is twee weken geleden een waarneming gedaan door Gentse ornithologen. Eerder dit voorjaar vlogen de vogels met nestmateriaal af en aan en nu brengen ze voedsel, zoals snavels vol wormpjes, naar hun jongen. De vogels kenmerken zich door witte vlekken in hun zwarte verenkleed en een parmantig kuifje op de kop.
Exotische vogels
"Eerst dacht ik dat het bonte merels waren, maar toen ik het verder ging onderzoeken bleek dat helemaal niet te kloppen", zegt Bleijenberg. Hij wil niet openbaar maken waar het nest zich precies bevindt, uit angst voor jagers op bijzondere vogels. Want bijzonder, dat is hij, de acridotheres javanicus, ofwel de white-vented myna. Een Nederlands woord bestaat niet eens voor de spreeuw, zo bijzonder is hij hier. "Wij hebben nog nooit een waarneming van deze soort gekregen, in die zin is het zeer zeldzaam. Zeker als klopt dat de vogel hier broedt", zegt woordvoerder J. de Ruiter van de Vogelbescherming Nederland. Aan de andere kant is het voorkomen van exotische vogels allang niet zo bijzonder meer. Uit vreemde landen komen allerlei soorten aanwaaien. En in volières mogen liefhebbers tegenwoordig ook een keur aan exotisch gevogelte houden. "We zien steeds vaker dat die vogels ontsnappen en het niet of juist wel in de vrije natuur redden", zegt De Ruiter. Als voorbeeld noemt hij de succesvolle opmars van de nijlgans in Nederland. Ooit ontsnapt uit een dierenpark komt de prachtige, maar agressieve vogel nu algemeen voor. Bleijenberg zelf vermoedt dat de spreeuwen afkomstig zijn van een passerend schip. Het is voor scheepslui namelijk verboden exotische vogels in havens in te voeren. Soms laten zeelui hun vogels daarom los alvorens Antwerpen binnen te varen. Bleijenberg heeft wel eens dode papegaaien aan de kustlijn gevonden, vandaar zijn vermoeden. Ondertussen vliegen de Thaise spreeuwen af en aan in hun Zeeuwse polder. Het woord 'Thais' is eigenlijk niet geheel op zijn plaats ofschoon de soort veel in Thailand voorkomt. De Myna komt in heel Oost-Azië en het zuidwesten van de Pacific voor tot in Nieuw-Zeeland. En de benaming myna komt van Mynah, het Hindi-woord voor spreeuw. In Sanskriet heet de vogel 'Madana', maar uiteindelijk betekent de naam 'borrelend van vrolijkheid'. En dat woord 'borrelend' kun je op twee manieren opvatten, want gekookt en daarna zacht gesmoord met citroengras en een klein beetje verse gember, is de vogel een lekkernij in bepaalde delen van het grensgebied tussen Thailand en Maleisië.
Door Cees Maas