Toon items op tag: Potzollaag

In het weekend van 9 tot 11 mei kon Richard Bleijenberg, samen met enkele Nederlandse archeologen, eens een kijkje nemen in een 5 meter diepe put van een bouwwerf. Deze situeert zich in de Dorpsstraat 1 te Kieldrecht, onder het vroegere gebouw van Bakkerij Bernaert. De ingenieur van aannemer Verplancke gaf hen toestemming om eerst samen met de werklieden, een kijkje te nemen en onderzoek te doen naar de geologische en archeologische situatie. Een zeer mooie getuigenis van de geschiedenis van het dorp Kieldrecht kwam daar aan het licht. Op 5 meter diepte vanaf het straatniveau, zag men wit dekzand. Dit zand is neergelegd tijdens de laatste ijstijd die eindigde 10.000 jaar geleden. Daarop rust een potzollaag van 30 cm dik (zwart zand) dat komt door een bovenliggende leefbodem, ongeveer 50 cm dik. Het is in deze laag waar men het oude Kieldrecht terug vond met aardewerkscherven uit de 14e en 15e eeuw. Het moet dan ook zo zijn dat in 1334 op het feest van Sint-Clemens in de maand november er een zware overstroming heeft plaats gevonden, dit volgens Gottschalk (deze is historicus). Het wordt nog steeds in twijfel genomen door vele kenners. Maar wat Bleijenberg en de archeologen die dagen konden zien duidt op de waarheid: ook de 50 cm dikke kleilaag toont aan dat de woonkern Kieldrecht vele jaren onder water heeft gestaan. Dat vonden zij ook terug op een zegeltekening van de huidige kerk dat eens een fort was waar de schepen konden aanleggen (zie tekening). De tekening is van Piet Brand; deze gaf ze ooit in bruikleen (Piet Brandt was archivaris van Hulst). Boven de kleilaag begint een nieuwe bewoning. Ook daar is aardewerk gevonden maar dan uit de 16e en 17e eeuw, waaronder een fragment van een boordmankruik. Achter deze bouwwerf loopt de dreef naar het kerkhof en we merken dat deze dreef veel lager ligt dan de Dorpstraat. We kunnen nu rustig zeggen dat de Dorpsstraat op een verhoging ligt, en waarschijnlijk is dit een dijk. Voor de bouw van de huizen is dit een onstabiele bodem. Dit in vergelijking met de bouwwerken op het Singel, die staan op de oude Kouterse zanden. Graag wil ik aannemer Verplancke bedanken voor de toegang tot de werf. Daar op 5 meter diep was een leefbodem, de stille getuigen waren potscherven en een schoen uit ±1334. Deze put was voor mij als een boek, dat maar enkele dagen te zien was, en dat nu waarschijnlijk voor altijd gesloten blijft.

Een afbeelding in de marge van  een grote kaart van het gebied, toont de kerk van Kieldrecht, ingericht als fort. De spits is afgebroken en het omringende land is water geworden, getuige de bootjes die zich erop bevinden.

In de 5 meter diepe bouwput aan de voormalige bakkerij Bernaert in de Dorpsstraat kon men aan de kleur van de grondlagen zien hoe Kieldrecht veranderde door de eeuwen heen.

Door Richard Bleijenberg