Het jaar 2000 is een gedenkwaardig jaar. Het was voor mij een mijlpaal. Mijn vijfentwintigjarige vrijage met Saeftinghe. Niet alleen de verbondenheid met het gebied, maar ook de band met de vrienden en vriendinnen van Saeftinghe. In het bijzonder vandaag het afscheid van Richard Bleijenberg als gids.

Mijn eerste ontmoeting met Richard was in april 1975 op de gasd am. Frans van der Zande had mij gewaarschuwd voor deze persoon die niet bepaald zijn vriend was. De Kust zoals Van der Zande hem noemde deugde niet. Hij had volgens hem al eens bergeenden uit Saeftinghe gestolen. Als je De Kust tegenkomt moet je altijd in die blauwe tas kijken die aan zijn fietsstuur hangt. Negen van de tien keer vind je daar pluimen in, zei Van der Zande. Wij kwamen in gesprek en ik liet een schuin oog in de tas vallen. Niets te zien. Richard vertelde mij, dat hij toch niet uit het gebied te houden was. Hij was er, net als vele kinderen van de Kauter in opgegroeid. In 1962 had hij op de Noord al een onderzoek gedaan samen met zijn toenmalige baas Paul Franck. Dit was de vondst van waarschijnlijk een oud dijkrestant van voor 1570. En zo vertelde Richard mij honderduit. Ik dacht toen gelijk aan het gezegde: een stroper moet je jachtopziener maken. Dat zijn de goeie. En zo geschiedde. Naarmate de belangstelling voor Saeftinghe toenam ging Richard net als alle andere gidsen, meer tochten lopen. Als ik het zo heb kunnen nagaan zullen dat er rond de 1250 geweest zijn. Dat zijn twee manjaren van zijn leven. Tel daarbij op, de dagen die hij er alleen introk, dan komen er nog wel enkele jaren bij. Op deze tochten zocht hij de oevers van de Schelde af. Speurend naar scherven en met geluk gave stukken. De vondst van de bronzen kogelpot, een uniek stuk voor Zeeland, was het toppunt. Ook de ontdekking, met zijn vriend Jean, van de artefacten aan de rand van de Marlemontse Plaat en de ontdekking van het grafveld daar in de buurt waren hoogtepunten. Richard heeft onlangs de echte Jetje Hoed, de vindster van het skelet, nog gesproken en haar uitgenodigd voor een bezoek aan het Bezoekerscentrum Saeftinghe. Saeftinghe bracht Richard niet alleen hoogtepunten, maar ook dieptepunten. Het overlijden van een excursieganger zal iedereen bijblijven. Het is de tol die Saeftinghe soms eist. In het verleden was het niet altijd koek en ei tussen de gidsen onderling. Er moest nogal eens gemanoeuvreerd worden. Het was ook voor mij niet altijd even gemakkelijk om geen partij te kiezen. Gelukkig ligt die periode achter de rug en kunnen de gidsen elkaar weer recht in de ogen kijken. Het gidsenteam is een leuke club, ook naar de buitenwacht toe. Zij zijn het gezicht van de Stichting, de ambassadeurs van Saeftinghe. Ook je betrokkenheid bij het milieu werd door je toenmalige werkgever niet in dank afgenomen. Het kostte toen je baan als schipper op je geliefde rivier, maar je kreeg meer tijd om in je Saeftinghe te zijn. Vele excursiegangers zijn je persoonlijke vrienden geworden, die er een jaarlijks traditie van maakten, om er een dag met jou op uit te trekken. Dankzij jouw vondsten werd in juli de middeleeuwse dag georganiseerd. Dit naar aanleiding van de inrichting van de middeleeuwse keuken. Deze dag zal waarschijnlijk een jaarlijks terugkerend gebeuren worden. Met Rijkswaterstaat had je altijd goede contacten. Vele waterstaters maakten onder jouw leiding kennis met het gebied. Mede als dank hiervoor waren we vanmorgen te gast op de Argus. Tijdens één van je gesprekken met Frans Mol van Rijkswaterstaat, kwam het oude lichtbaken dat op de Marlemontse Plaat gestaan had, ter sprake. Van het een kwam het ander, met als gevolg dat deze maand de oude gasketel van het baken nabij de ingang van het Bezoekerscentrum Saeftinghe geplaatst kan worden. Als afsluiting van je carrière als gids had ik wellicht een andere vriendin van je kunnen uitzoeken. Helaas, en ik heb dat niet met opzet gedaan, was dit Mia Labbe. Na vandaag hoef je echt niet meer in haar gebied in. Ik zal een nieuw slachtoffer moeten vinden. De tocht van vanmiddag op je vertrouwde Noord zie ik dan ook meer als een afsluiting. Het gevaar heb je altijd wel een beetje opgezocht. Als kind kwam je al met een handgranaat als petetstamper naar huis. De laatste vondst, een brisantgranaat uit de tweede wereldoorlog, ging je met je schop te lijf. Toen er een stuk afsprong zag je, dat je niet met een stuk turf te doen had. Voor hetzelfde geld hadden we alleen de steel van je schop nog teruggevonden. Je verbondenheid met Saeftinghe blijft. Naspeuringen naar de plaats waar het kasteel van Saeftinghe gestaan heeft, blijf je in ieder geval volgen. Er worden momenteel door onze directeur inspanningen verricht om subsidies los te krijgen voor een onderzoek door de stichting RAAP. Richard , ik zou namens vele excursiegangers willen bedanken en je nu de double-speld van verdienste van de Stichting willen opspelden. Je bent de eerste die deze speld mag ontvangen en hopelijk volgen er nog vele andere vrijwilligers die zich met hart en ziel inzetten om de liefde voor de natuur uit te dragen. Ook wil ik Juliana niet vergeten.  Als jonggeliefden en later met het hele gezin brachten zij vele uren door op hun eigen terras op de Marlemontse Plaat. Later moest zij vele uren alleen doorbrengen en met het eten zitten wachten tot hij eindelijk weer eens te laat uit Saeftinghe thuiskwam. Niet alleen Richard ontvangt de double-speld van verdienste. 

Er zijn nog gidsen die langer dan 25 jaar, of langer dan 20 jaar vrijwilliger zijn. Ook zij ontvangen deze speld. Ik zou naar voor willen halen, in willekeurige volgorde: Walter Poppe, Remi Caremans, Luc Cieters, Francois Stevens, Marc Delmotte, Ben Faes

Ook 12,5 jaar of langer jubileum. Zij ontvangen de zilveren speld van verdienste. Dit zijn: Jean Maebe, Julien van Hooye, Joop Millenaar, Eric van den Heuvel, Louis Derden

Door Jos Neve