NIEUW-NAMEN - Een uit 1845 daterende arduinen grenspaal die de zogenaamde Arenberggrens ten noordoosten van Nieuw-Namen markeert, is ternauwernood van de vergetelheid gered. Vorige week werd het markeringsteken bij het rooien van bomen omver gereden en in de bodem gedrukt. De Nieuw-Naamse amateur-historicus en -archeoloog Richard Bleijenberg herinnerde zich de aanwezigheid van de vijftig centimeter lange steen en wist de paal na intensief zoekwerk op te graven. De grondeigenaar en opdrachtgever van de zaagwerkzaamheden, Hulstenaar A. Smet, wist niet af van het bestaan van de bewuste Arenbergpaal.

Amateur-historicus en -archeoloog Richard Bleijenberg bij de arduinen grenspaal uit 1845. Foto Charles Strijd

De omvergereden paal, met de inscriptie N2, maakt onderdeel uit van de eigendomsafzetting van het oude adellijke geslacht van Arenberg in de voormalige heerlijkheid Kieldrecht. Diverse polders in Oost-Zeeuws-Vlaanderen zijn vernoemd naar de familie Arenberg, zoals de Hertogin Hedwigepolder, de Prosperpolder en de Nieuw Arenbergpolder.

Markering

De grens van het domein liep vanaf de huidige kerktoren van Kieldrecht in een loodrechte lijn noordwaarts, tot diep in het Verdronken Land van Saeftinghe. Als markering zijn drie arduinen grenspalen bewaard gebleven en daarvan heeft er één een plaats gekregen in het streekmuseum van Hulst. De overige twee zijn de enige tastbare herinneringen van het voorrmalige uitgestrekte eigendom van de Arenbergen. Het grensteken dat Bleijenberg terug vond, bevindt zich op een dijk tussen het noordelijke uiteinde van de Veerstraat (NL) en de Dijk van de Nieuwe Arenbergpolder (B). De huidige lansgrens ligt op ongeveer 250 meter van het ogenschijnlijk onbeduidende paaltje. De andere grenspaal staat op de zuidelijke dijk van de Koningin Emmapolder. Bleijenberg wijst erop dat de twee markeringspunten de enige mogelijkheid vormen om de exacte ligging van de oude erfafscheiding nog te bepalen. “Ik heb vanaf de kerk van Kieldrecht, stap voor stap, het hele stuk tot ver in de Saeftinghe gelopen en nergens is er nog iets te vinden. In de  Saeftinghe stond tot een jaar of wat geleden ook nog vier eiken palen die in de jaren, maar die zijn door het schurken van in het gebied loslopende runderen afgebroken.” De Zeeuws-Vlaamse autoriteit op het gebied van grensaanduidingen, Terneuzenaar P. Stuy, noemt de daders van het omver kegelen ‘een stelletje barbaren’. Stuy: “Het is goed dat er fanatiekelingen als Richard Bleijenberg bestaan, anders was dit cultuurhistorisch element voor het nageslacht verloren gegaan.” Bleijenberg heeft overwogen het ding mee te nemen om veilig te stellen, maar Stuy adviseert de Nieuw-Namenaar het sokkeltje te herplaatsen op dezelfde plek. “Normaal gesproken staat het daar veilig. In feite is het eigendom van de grondeigenaar, maar de paal hoort daar ook. Het is gewoon het beste als hij op de historische juiste plaats blijft.” Bleijenberg maakt zich echter zorgen over het historisch besef in de streek en vraagt zich af wie zich gaat bekommeren om de palen. “Ik hoop dat mijn noodkreet leidt tot maatregelen. Het is toch erg dat er zo onzorgvuldig wordt omgegaan met deze zaken.”

Door Barend Pelgrim

Zoeken

Het Weer

Cloudy

2°C

Paal, Nederland

Cloudy

Humidity: 94%

Wind: 11.27 km/h

  • 03 Jan 2019

    Mostly Cloudy 6°C 1°C

  • 04 Jan 2019

    Cloudy 5°C 3°C

Ga naar boven