Verslag 3: Vondst vuurbaken Saeftinghe

Onze conclusie over de vondsten op de Noord in het Verdronken Land

Nieuw-Namen 2 maart 2013, door Richard Bleijenberg & Clement Reel-terrijn

NIEUW-NAMEN - Het onderzoek dat tot stand kwam, om op zoek te gaan naar het mysterieuze kasteel van Saeftinghe.

In 1968 zijn we samen met het Zeeuwse Landschap en Stichting RAAP ook een dergelijk onderzoek negatief beëindigd, er werden toen wel 32 boringen verricht op plaatsen waar men dacht het kasteel te vinden. Als advies kregen we de raad om te blijven zoeken en de door erosie bloot gekomen artefacten te registreren en te melden bij de SCEZ. Sinds 2006 waren wij om de 14 dagen op de site, daarbij kregen we een hydrograaf van Rijkswaterstaat in ons gezelschap en kregen alzo oude kaarten waarop de ‘Lantaren van Saeftingen’ stond afgebeeld (vermeld in onze vorige verslagen).

Kaart met vermelding ‘Lantaren van Saeftingen’. Afbeelding archief de SCEZ

Op 14 december 2009 zagen we stenen bloot komen, met Hans Jongepier van de SCEZ erbij vonden we 9 dagen later een vloertje met Spaanse tichels in verband, maar wel enorm beschadigd. Daar moet zwaar werk op verricht geweest zijn. Na enkele weken was het vloertje reeds weggespoeld, we hebben dan met eigen middelen het centrale punt van het vloertje met een roestvrijstalen buis verankerd met de inscriptie 'MAISON FANAL'. Er werd op deze plaats ook redelijk wat houtskool gevonden en vele niet verspoelde scherven, wat dus duid op een ophoging. De scherven werden later onderzocht en het resultaat was dat ze allemaal uit de 15e eeuw kwamen (onderzoek uitgevoerd door de SCEZ). Het moet naar enkele oude voorbeelden een vuurboet geweest zijn. Er is een verslag van gemaakt met als titel 'Oud vuurbaken in Saeftinghe', ook daar is een persbericht van verschenen.

Een klein deel van de scherven, leisteen en houtskool afkomstig van de vuurboet. Foto Clement Reel-terrijn

Terwijl we alles volgden en verzamelden ontdekten we op 14 oktober 2011, 80 meter ten noordoosten van de vuurboet vele stenen die verspreid lagen waaronder verscheidene kloostermoppen. Op 14 december 2011 vonden we stenen naast elkaar in een boogvorm, en 12 dagen later zagen we dat het een muurtje was die rondingen vertoonde en in 4 lagen trapsgewijs was opgebouwd, 15 dagen later kwam er een bijna volledige ronde fundering tevoorschijn. Er werd direct een verband gelegd met oude tekeningen van het Saeftinghe kasteel en na contact en samenwerking met de SCEZ bleek het een torenfundering te zijn. De SCEZ heeft nog enkele boringen met een guts gedaan echter zonder resultaat. De blootgelegde ronde fundering was echter niet van het kasteel! Maar met de vondst van pek vlak bij de ronding met kloostermoppen komt er weer een ander licht op de zaak, dit wijst op vuur maken, dit werd vroeger veel gebruikt als brandstof. Het blijkt de fundering van een vuurtoren te zijn, die ook aangetroffen werd in Schokland (Ens) en die daar helemaal gereconstrueerd werd.

Het fundament van de van 1825 daterende ronde vuurtoren van Ens is er nog steeds. Info Frans Mol RWS

Pekton als lichtbaken voor de schepen, uit stripverhaal 'De Rode Ridder n°10' Storm over Damme.

Later werd er een tweede verslag gemaakt met als titel 'Geeft Saeftinghe stilaan zijn geheimen prijs' en werden er vier exemplaren verstuurd naar de bevoegde instanties om adviezen te geven. Er werd uiteindelijk besloten om de vuurtoren 'MIRA-TOREN' te dopen. (Bijgevoegde kopie: brief van de Burgemeester en Wethouders van Hulst). Het hoofd van de gemeente Hulst namelijk Burgemeester Jan-Frans Mulder heeft zelf de 'MIRA-TOREN' op 19 december 2012 verankerd met een roestvrijstalen buis met inscripties aan beide zijden. In het bijzijn van de Burgemeester hebben we nogmaals de kompaslijn van de vuurboet en de torenfundering vastgelegd op NNO 10°, en deze lijn past precies in de oude vaarweg naar Bergen op Zoom. (Zie: Vorige verslagen 1 & 2).

Burgemeester Jan-Frans Mulder die de MIRA-TOREN op de kaart zet. Foto Clement Reel-terrijn

Met deze vondst is een bewijs geleverd dat in de 80 jarige oorlog de schepen langs deze weg hebben gevaren, denk nog maar eens aan de Slag bij Lillo, waarvan mooie wandtapijten in Middelburg te zien zijn. Vergeet ook de aanval met schepen op de brug van Farnese niet, en de vele forten langs de oevers van de Schelde die allen getuige waren van een zeer woelige tijd (zie tekening hieronder). Een vuurlijn die nu ontdekt en digitaal vastgelegd is, was nooit eerder gezien. Door onze vrijwillige hulp is dit zover gekomen, en is er zeer waardevolle informatie verworven voor de geschiedenis van Zeeland en de Gemeente Hulst.

Het belegh der stadt Antwerpen in den jaeren MDLXXXIV en MDLXXXV. Een kaartfragment met Saeftinghe en de vele forten langs de Schelde (Jan Luyken uit 1679). 

Vanaf mijn 62 jaar ben ik (Richard Bleijenberg) bezig te zoeken naar de plaats van het Saeftinghe kasteel, na meer dan 30 jaar schipper op de Schelde en gids van het Verdronken Land van Saeftinghe te zijn geweest is eindelijk een kleine tip van de sluier opgelicht.

Richard en Clem

 

Met dank aan:

Karla Peijs (ex-commissaris van de Koningin van de provincie Zeeland),

Jan-Frans Mulder (Burgemeester gemeente Hulst),

Robert van Dierendonck (de SCEZ, Stichting Cultureel Erfgoed Zeeland),

Hans Jongepier (de SCEZ, Stichting Cultureel Erfgoed Zeeland),

Jos Neve (SHZL, Stichting Het Zeeuwse Landschap),

Frans Mol (RWS, Rijkswaterstaat)

Voorpagina:

Saeftinghe geboetseerd in reliëf door Richard Bleijenberg

Vorige verslagen:

1: Oud vuurbaken in Saeftinghe (24 februari 2010)

2: Geeft Saeftinghe stilaan zijn geheimen prijs? (6 maart 2012)

Brief:

Bijgevoegde kopie: brief van de Burgemeester en Wethouders van Hulst. Met als onderwerp: 'naamgeving vindplaats "Vuurboet" in land van Saeftinghe'

Info:

Richard Bleijenberg (oud Saeftinghegids en oud beheerder Meester van der Heijden groeve)

Kerkpad 15, 4568 Nieuw-Namen Nederland

Telefoon Nederland: 0114345384

Telefoon België: 0031114345384

Clement Reel-terrijn

Fluitbergstraat 80/5, 2900 Schoten België

Laatst aangepast op woensdag, 18 mei 2016 21:25

Laat een reactie achter

Zorg ervoor dat u de verplichte (*) velden invult waar dit is aangegeven. HTML code is niet toegestaan.

Zoeken

Het Weer

Showers

15°C

Paal, Nederland

Showers

Humidity: 55%

Wind: 28.97 km/h

  • 24 Sep 2018

    Rain 15°C 7°C

  • 25 Sep 2018

    Partly Cloudy 15°C 6°C

Ga naar boven